Felietony i wywiady

Sytuacja obligatariusza w razie upadłości emitenta

Opublikowano: 20 marca 2011 o 11:46

Co do zasady do upadłości emitenta stosuje się ogólne przepisy o postępowaniu upadłościowym a obligatariusz ma takie prawa jak inny wierzyciel w postępowaniu upadłościowym. Ustawa przewiduje jednak odrębne zasady postępowania przy upadłości emitenta, gdy wyemitowane przez niego obligacje zostały zabezpieczone na jego majątku (nie dotyczy to zatem zabezpieczeń udzielonych przez osoby trzecie).

Odrębnych przepisów nie stosuje się jednak do wierzytelności obligatariusza z obligacji przychodowych (z ograniczeniem odpowiedzialności emitenta do wysokości przychodów przedsięwzięcia finansowanego z uzyskanych przez spółkę środków), jeżeli emitent (którym może być podmiot wskazany w ustawie o obligacjach wykonujący najczęściej przedsięwzięcia z zakresu użytku publicznego), w treści obligacji, ograniczył swoją odpowiedzialność do kwoty przychodów lub wartości majątku przedsięwzięcia. Środki przeznaczone na zaspokojenie praw obligatariuszy z takich obligacji nie wchodzą do masy upadłości, a roszczenia obligatariuszy nie podlegają zaspokojeniu w postępowaniu upadłościowym.

To czy obligacje zostały zabezpieczone oraz jaki jest zakres zabezpieczenia wynika z warunków emisji. Obligacje nie mogą być wydawane przed ustanowieniem zabezpieczeń przewidzianych w warunkach emisji. Zabezpieczenie może polegać w szczególności na ustanowieniu zastawu lub hipoteki. Kluczową odmiennością sytuacji obligatariusza w odniesieniu do zwykłego postępowania jest to, że przedmiot zabezpieczenia praw z obligacji tworzy osobną masę upadłości przeznaczoną na zaspokojenie obligatariuszy. Ta ostatnia składa się z wszystkich składników majątkowych emitenta będących przedmiotem zabezpieczenia obligacji. Stawia to obligatariuszy w sytuacji uprzywilejowanej względem innych wierzycieli upadłego, pozwalając na zaspokojenie ich ze środków osobnej masy upadłości.

Zaspokojenie wierzytelności następuje przez podział funduszów (osobnej) masy upadłości. Z osobnej masy upadłości zaspokaja się kolejno:

  1. Koszty likwidacji tej masy, które obejmują także wynagrodzenie kuratora, ustalane przez sędziego komisarza przed sporządzeniem planu podziału;
  2. Należności obligatariuszy w nominalnej ich cenie,
  3. Odsetki (kupony).

Zaspokojenie obligatariuszy z osobnej masy upadłości następuje na podstawie planu podziału sporządzonego przez syndyka.

Likwidację osobnej masy upadłości przeprowadza syndyk z udziałem kuratora. Ten ostatni ustanowiony przez sąd reprezentuje prawa obligatariuszy. Kurator jest wyposażony w pewne uprawnienia, jak prawo przeglądania ksiąg i dokumentów upadłego oraz prawo głosu na zgromadzeniu wierzycieli w sprawach, które mogą mieć wpływ na prawa obligatariuszy. Występujący w postępowaniu syndyk, nadzorca sądowy oraz zarządca zobowiązani są udzielać kuratorowi wszelkich potrzebnych mu informacji. Przykładowo jeśli zawierany jest układ, kurator głosuje sumą wierzytelności obligatariuszy niezaspokojonych z osobnej masy upadłości, przy czym przysługuje mu jeden głos od każdej sumy, która wynika z podziału sumy wszystkich innych wierzytelności uprawniających do głosowania przez liczbę wierzycieli, którzy reprezentują te wierzytelności.

Kurator dokonuje zgłoszenia do masy upadłości:

  1. ogólną sumę nominalną nieumorzonych do dnia ogłoszenia upadłości obligacji, których termin przypada przed tym dniem, oraz ogólną sumę niezapłaconych odsetek od tych obligacji,
  2. ogólną sumę obligacji oraz odsetek płatnych po dniu ogłoszenia upadłości.

Obligatariusze nie są wymieniani imiennie w zgłoszeniu dokonywanym przez kuratora. Z uwagi na to, że najczęściej obligatariuszem jest posiadacz obligacji, mając na względzie obrót papierami wartościowymi byłoby to praktycznie niewykonalne. Wierzycielem jest posiadacz obligacji jako papieru wartościowego. W związku z tym, że kurator reprezentuje prawa wszystkich obligatariuszy, nie muszą oni indywidualnie zgłaszać swoich wierzytelności. Zaspokojenie wierzytelności obligatariuszy następuje poprzez wykup obligacji. na podstawie przedłożonego dokumentu. Nie będzie to dotyczyć obligacji zdematerializowanych, których posiadacz jest wskazany w ewidencji prowadzonej przez uprawniony do tego podmiot.

Jeśli zgromadzenie wierzycieli lub sędzia komisarz wyrażą zgodę na sprzedaż z wolnej ręki mienia wchodzącego w skład osobnej masy upadłości, sprzedaż ta wymaga zgody kuratora.

Jeżeli osobna masa upadłości nie wystarczy na pełne zaspokojenie należności obligatariuszy, należności niezaspokojone podlegają zaspokojeniu z funduszu ogólnej masy upadłości. W takim wypadku wierzytelności obligatariuszy nie korzystają z pierwszeństwa. W celu uwzględnienia wierzytelności obligatariusza, muszą być przez niego zgłoszenie i następnie na zasadach ogólnych wciągnięte na listę wierzytelności.

Kancelaria Prawnicza
Kuch, Sękowski, Taczanowska-Wileńska
Spółka Komandytowa